Thiết kế thoát nước sân thượng thường bị xem nhẹ cho đến khi cơn mưa lớn đầu mùa khiến nước dâng ngập sàn, tràn vào phòng hoặc thấm xuống trần tầng dưới. Với sân thượng có vườn cây, bồn hoa và sàn gỗ, bài toán thoát nước càng phức tạp vì đất, lá và rễ cây đều có thể làm tắc đường thoát. Bài viết này tổng hợp 6 nguyên tắc cần nhớ để sân thượng luôn khô ráo và bền đẹp.
Table of Contents
Vì Sao Sân Thượng Hay Bị Đọng Nước?
- Mặt sàn không đủ độ dốc hoặc dốc ngược về phía cửa.
- Phễu thu quá ít, quá nhỏ hoặc đặt sai vị trí thấp nhất.
- Rác, lá cây, đất từ bồn cây làm tắc lưới chắn.
- Lớp lát bên trên làm mất độ dốc của lớp chống thấm bên dưới.
- Không có đường tràn khẩn cấp khi phễu thu bị tắc.
Mỗi nguyên nhân trên đều có thể phòng ngừa từ giai đoạn thiết kế, với chi phí thấp hơn rất nhiều so với sửa chữa khi đã hoàn thiện.
6 Nguyên Tắc Thiết Kế Thoát Nước Sân Thượng
1. Tạo Độ Dốc Đều Về Phễu Thu
Mặt sàn cần dốc đều về các điểm thu nước, thường được tạo bằng lớp vữa cán tạo dốc trên sàn bê tông. Độ dốc phải liên tục, không có điểm trũng giữa sàn. Cửa ra sân thượng nên đặt cao hơn mặt sàn hoàn thiện và cách xa hướng nước dồn về.
2. Bố Trí Đủ Phễu Thu Và Ống Đứng
Số lượng và kích thước phễu thu cần được tính theo diện tích sân thượng và lượng mưa tại địa phương. Mỗi khu vực sàn bị chia cắt bởi bồn cây hoặc bục gỗ đều cần có điểm thu riêng. Không nên dồn toàn bộ nước của một sân thượng lớn về một phễu duy nhất.
3. Lưới Chắn Rác Và Hố Ga Dễ Mở
Mỗi phễu thu cần có nắp chắn rác dạng cầu hoặc dạng phẳng, tháo ra vệ sinh được. Với sân thượng có lát gạch hoặc sàn gỗ nâng, cần chừa nắp thăm ngay trên vị trí phễu để kiểm tra định kỳ.
4. Làm Lớp Thoát Nước Cho Bồn Cây
Bồn cây trên sân thượng cần cấu tạo nhiều lớp từ dưới lên:
- Lớp chống thấm và lớp bảo vệ chống rễ.
- Lớp vỉ thoát nước hoặc sỏi tạo khoảng trống cho nước chảy.
- Lớp vải địa kỹ thuật ngăn đất lọt xuống làm tắc.
- Lớp đất trồng nhẹ, tơi xốp.
Đáy bồn phải có lỗ thoát nối về phễu thu hoặc rãnh thu chung, tuyệt đối không để nước đọng trong đáy bồn.
5. Thiết Kế Rãnh Thu Dọc Chân Tường
Với sân thượng lát sàn gỗ nâng hoặc tấm lát đặt trên chân đỡ, nước sẽ chảy qua khe xuống mặt sàn bê tông bên dưới. Một rãnh thu nông dọc chân tường giúp gom nước nhanh và tránh nước ngấm vào chân tường.
6. Luôn Có Đường Tràn Khẩn Cấp
Ống tràn xuyên qua tường chắn mái, đặt cao hơn mặt sàn một khoảng, sẽ cho nước thoát ra ngoài khi phễu thu bị tắc. Đây là chi tiết nhỏ nhưng có thể cứu cả trần nhà tầng dưới trong những cơn mưa lớn bất ngờ.
Thoát Nước Cho Từng Kiểu Sân Thượng
Sân Thượng Lát Gạch
Đây là kiểu phổ biến nhất ở nhà phố. Độ dốc được tạo ở lớp vữa dưới gạch, mạch gạch cần chèn kín và gạch quanh phễu thu nên cắt vát để nước chảy gọn vào miệng phễu.
Sân Thượng Sàn Gỗ Nâng
Sàn gỗ đặt trên chân đỡ cách mặt bê tông một khoảng. Nước chảy qua khe gỗ xuống lớp bê tông đã chống thấm và tạo dốc bên dưới. Cần chừa ô thăm có thể nhấc lên ở vị trí phễu thu và rãnh thu.
Sân Thượng Có Vườn Cỏ Hoặc Hồ Nước
Khu vực trồng cỏ trên mái cần lớp thoát nước liên tục bên dưới toàn bộ thảm cỏ, không chỉ ở mép. Hồ nước trang trí trên sân thượng nên có ống tràn riêng nối vào hệ thoát nước chung để nước mưa không làm tràn hồ.
Khi thiết kế thoát nước sân thượng có nhiều khu vực khác nhau như vậy, hãy vẽ sơ đồ dòng chảy cho từng ô sàn để chắc chắn không có góc nào bị bỏ sót.
Chống Thấm Đi Cùng Thoát Nước
Thiết kế thoát nước sân thượng chỉ phát huy tác dụng khi lớp chống thấm bên dưới kín hoàn toàn. Cổ phễu thu, chân tường, chân lan can và chỗ ống xuyên sàn là những điểm cần gia cố kỹ. Sau khi chống thấm, nên ngâm nước thử rồi mới làm lớp lát và bồn cây.
Bảo Trì Định Kỳ
- Dọn lá và rác trên lưới chắn trước mùa mưa và sau mỗi đợt gió lớn.
- Kiểm tra ống đứng bằng cách đổ nước thử, quan sát tốc độ thoát.
- Cắt tỉa cây có lá nhỏ rụng nhiều trồng gần phễu thu.
- Kiểm tra chân bồn cây xem có rỉ nước hoặc vệt ố xuống tầng dưới.
Muốn biết thêm cách bố trí tổng thể cho không gian này, mời bạn đọc bài thiết kế sân thượng và thiết kế rooftop garden.
Những Sai Lầm Thường Gặp
- Lát gạch hoặc sàn gỗ che kín phễu thu, không chừa nắp thăm.
- Trồng cây trực tiếp lên sàn mà không có lớp thoát nước.
- Đặt phễu thu ở vị trí cao hơn điểm trũng thực tế của sàn.
- Dùng ống đứng quá nhỏ cho sân thượng diện tích lớn.
- Không làm ống tràn, phó mặc hoàn toàn cho phễu thu.
Câu Hỏi Thường Gặp
Thiết Kế Thoát Nước Sân Thượng Có Cần Kỹ Sư Không?
Với sân thượng nhỏ, đơn giản, đội thi công có kinh nghiệm có thể tự bố trí. Với sân thượng lớn, có vườn cây, hồ nước hoặc sàn gỗ nâng, nên có kỹ sư tính toán số phễu, kích thước ống và tải trọng.
Sân Thượng Đã Hoàn Thiện Bị Đọng Nước Thì Xử Lý Thế Nào?
Trước hết hãy thông tắc và vệ sinh phễu thu. Nếu vẫn đọng, có thể phải tạo lại độ dốc cục bộ hoặc bổ sung phễu thu tại điểm trũng. Bài thoát nước sân vườn và xử lý đọng nước có thêm nhiều gợi ý.
Kết Luận
Thiết kế thoát nước sân thượng tốt là sự kết hợp của độ dốc đúng, đủ phễu thu, lớp thoát nước cho bồn cây và một đường tràn dự phòng. Hãy đưa những chi tiết này vào bản vẽ ngay từ đầu và duy trì thói quen vệ sinh phễu thu định kỳ. Đừng quên theo dõi Kiến Trúc Cảnh Quan để nhận thêm nhiều hướng dẫn cho khu vườn của bạn.
