Chống thấm sân thượng trồng cây khó hơn nhiều so với chống thấm một sân thượng để trống. Lớp chống thấm không chỉ chịu nước mưa mà còn phải chịu độ ẩm thường xuyên từ đất, nước tưới hằng ngày và đặc biệt là rễ cây luôn tìm đường xuyên xuống. Nếu làm sai, trần tầng dưới sẽ thấm chỉ sau một vài mùa mưa và việc sửa chữa phải dỡ bỏ toàn bộ khu vườn. Bài viết này giải thích 6 lớp cấu tạo chuẩn và quy trình chống thấm sân thượng trồng cây.
Table of Contents
Vì Sao Sân Thượng Trồng Cây Dễ Thấm?
- Đất giữ ẩm liên tục, lớp chống thấm gần như không bao giờ được khô.
- Rễ cây tìm đến những khe nứt nhỏ và phá vỡ lớp chống thấm từ bên trên.
- Đất và lá rụng làm bít phễu thu, nước đọng lại trên sàn.
- Tải trọng đất ướt lớn khiến sàn dễ võng và nứt nếu không tính trước.
- Phân bón và hóa chất có thể làm một số vật liệu chống thấm xuống cấp.
6 Lớp Cấu Tạo Chuẩn Từ Dưới Lên
Một hệ chống thấm sân thượng trồng cây đúng kỹ thuật không phải là một lớp vật liệu đơn lẻ, mà là nhiều lớp xếp chồng, mỗi lớp đảm nhận một nhiệm vụ riêng. Thiếu một lớp, cả hệ có thể mất tác dụng.
1. Sàn Bê Tông Có Độ Dốc
Sàn mái phải có độ dốc đều về phía phễu thu trước khi chống thấm. Mặt sàn cần phẳng, chắc, không rỗ và đã xử lý các vết nứt. Bạn có thể xem thêm cách bố trí trong bài thiết kế thoát nước sân thượng.
2. Lớp Chống Thấm Chính
Đây là lớp quan trọng nhất. Với sân thượng trồng cây, nên ưu tiên hệ chống thấm dạng màng hoặc dạng lỏng có độ đàn hồi cao, liền mạch, bám chắc lên sàn và kéo lên chân tường, thành bồn đủ cao. Nhiều công trình kết hợp hai lớp vật liệu khác nhau để tăng độ an toàn.
3. Lớp Kháng Rễ
Lớp kháng rễ ngăn rễ cây xuyên xuống lớp chống thấm. Có thể dùng màng chống thấm có sẵn thành phần kháng rễ hoặc trải thêm một lớp màng kháng rễ riêng phía trên. Với khu vực trồng cây thân gỗ, đây là lớp không được bỏ qua.
4. Lớp Bảo Vệ
Một lớp vữa bảo vệ hoặc tấm bảo vệ giúp lớp chống thấm không bị hư hại khi thi công các lớp bên trên, khi đi lại và khi làm vườn sau này.
5. Lớp Thoát Nước Và Vải Lọc
Lớp thoát nước bằng vỉ nhựa chuyên dụng hoặc sỏi nhẹ tạo khoảng trống để nước thừa chảy nhanh về phễu thu. Phía trên trải vải địa kỹ thuật làm lớp lọc, giữ đất lại không trôi xuống bít đường thoát nước.
6. Lớp Đất Trồng Và Lớp Phủ
Đất trồng trên mái nên là hỗn hợp nhẹ, giàu hữu cơ và thoát nước tốt để giảm tải trọng. Độ dày lớp đất tùy loại cây, cỏ và cây bụi cần ít hơn cây thân gỗ. Bề mặt có thể phủ thêm vỏ cây hoặc sỏi để giữ ẩm.
Quy Trình Thi Công Chống Thấm Sân Thượng Trồng Cây
- Kiểm tra kết cấu và tải trọng cho phép của sàn với kỹ sư.
- Xử lý bề mặt, tạo dốc, bo góc chân tường và cổ ống.
- Thi công lớp chống thấm chính theo đúng định mức, gia cố các điểm yếu.
- Ngâm nước thử trong thời gian đủ dài để kiểm tra trần tầng dưới.
- Trải lớp kháng rễ, lớp bảo vệ, lớp thoát nước và vải lọc.
- Lắp phễu thu có lưới chắn rác và chừa lối kiểm tra.
- Đổ đất trồng, trồng cây và lắp hệ thống tưới.
Tính Tải Trọng Trước Khi Trồng Cây
Đất ướt rất nặng, cộng thêm cây, bồn, nước tưới và người sử dụng. Trước khi làm vườn trên sân thượng nhà cũ, cần nhờ kỹ sư kết cấu kiểm tra khả năng chịu lực của sàn. Cây lớn nên đặt gần cột hoặc dầm, nơi kết cấu chịu lực tốt hơn. Với nhà xây mới, hãy báo trước với kiến trúc sư ý định làm vườn trên mái để tính tải ngay từ đầu. Bạn có thể tham khảo ý tưởng trong bài thiết kế rooftop garden.
Chọn Cây Phù Hợp Với Sân Thượng
- Ưu tiên cây có bộ rễ chùm, không ăn sâu và không quá mạnh.
- Chọn cây chịu nắng, chịu gió vì sân thượng thường lộng gió và nắng gắt.
- Hạn chế cây thân gỗ lớn có rễ khỏe như đa, si, bàng trồng trực tiếp trên sàn.
- Cây lớn nên trồng trong bồn hoặc chậu có lớp chống thấm riêng.
Tham khảo thêm danh sách trong bài 7 loại cây trồng sân thượng đẹp, dễ chăm.
Những Lỗi Khiến Trần Tầng Dưới Bị Thấm
- Chỉ quét một lớp chống thấm mỏng rồi đổ đất trồng trực tiếp lên.
- Bỏ qua lớp kháng rễ, vài năm sau rễ xuyên thủng lớp chống thấm.
- Không có lớp thoát nước, nước đọng dưới đất làm sàn luôn ẩm.
- Phễu thu không có lưới chắn, đất và lá rụng làm tắc đường thoát.
- Không ngâm nước thử trước khi đổ đất.
- Khoan bắt giàn, lắp đèn xuyên qua lớp chống thấm sau khi đã hoàn thiện.
Bảo Trì Định Kỳ
Sau khi hoàn thành chống thấm sân thượng trồng cây, việc bảo trì định kỳ giúp hệ thống bền lâu. Kiểm tra phễu thu, vệ sinh lưới chắn rác trước và trong mùa mưa. Quan sát trần tầng dưới để phát hiện sớm vết ẩm. Tỉa rễ cây trong chậu và bồn định kỳ, không để rễ bò ra ngoài. Tránh dùng dụng cụ nhọn đào sâu trong khu vực đất mỏng trên mái.
Câu Hỏi Thường Gặp
Chống Thấm Sân Thượng Trồng Cây Nên Dùng Vật Liệu Gì?
Nên dùng hệ vật liệu có độ đàn hồi cao, liền mạch và có khả năng kháng rễ hoặc kết hợp với lớp kháng rễ riêng. Lựa chọn cụ thể nên do đơn vị thi công chống thấm tư vấn theo hiện trạng sàn và loại cây dự định trồng.
Trồng Cây Trong Chậu Có Cần Chống Thấm Sân Thượng Không?
Vẫn cần. Nước tưới chảy tràn và độ ẩm dưới đáy chậu lâu ngày vẫn có thể thấm xuống nếu sàn không được chống thấm tốt. Nên kê chậu cao khỏi mặt sàn để nước thoát và sàn được thông thoáng.
Kết Luận
Chống thấm sân thượng trồng cây cần được làm như một hệ nhiều lớp: chống thấm chính, kháng rễ, bảo vệ, thoát nước, vải lọc và đất trồng nhẹ. Làm đúng ngay từ đầu giúp khu vườn trên mái xanh mát lâu dài mà trần nhà vẫn khô ráo. Theo dõi Kiến Trúc Cảnh Quan để nhận thêm nhiều kinh nghiệm làm vườn trên mái.
